Rangtelwoorden in het Spaans: Eerste tot Tiende Uitgelegd

De eerste, de tweede, de derde... In het Spaans heten deze rangtelwoorden números ordinales. Je hebt ze nodig om te zeggen op welke verdieping je woont, wie er als eerste over de finish kwam, welke koning Felipe is, of gewoon "voor de eerste keer". Ze lijken op de gewone telwoorden, maar hebben hun eigen regels: ze buigen mee met het zelfstandig naamwoord, twee ervan worden ingekort, en bij data gebruik je ze bijna nooit.

In deze blog leer je de rangtelwoorden in het Spaans van eerste tot tiende, hoe je ze schrijft (1.º, 2.ª), hoe je ze gebruikt bij bijvoorbeeld verdiepingen en eeuwen, en wat er verandert bij grotere getallen. Met een overzicht om te bewaren, oefeningen en de fouten die je vanaf nu niet meer maakt.

📚 Inhoudsopgave

• Rangtelwoorden 1 t/m 10
• Mannelijk, vrouwelijk en verkorte vormen
• Zo schrijf je rangtelwoorden: 1.º, 2.ª
• Rangtelwoorden gebruiken in een zin
• Verdiepingen: planta baja en primer piso
• Koningen, pausen en eeuwen
• Primero, luego, después: volgorde aangeven
• Rangtelwoorden voorbij de tiende
• Overzicht in één beeld
• Oefening
• Veelgemaakte fouten
• Veelgestelde vragen
• Spaans leren met onze cursussen
• Meer blogs & onderwerpen
• Conclusie

Rangtelwoorden 1 t/m 10 in het Spaans

Dit zijn de tien rangtelwoorden die je echt moet kennen. Alles daarboven gebruiken Spanjaarden in het dagelijks leven nauwelijks (daarover straks meer).

Wil je ook de gewone telwoorden (één, twee, drie...) leren? Bekijk dan onze blog over tellen in het Spaans.

Mannelijk, vrouwelijk en verkorte vormen

Rangtelwoorden zijn bijvoeglijke naamwoorden en passen zich dus aan aan het geslacht en aantal van het zelfstandig naamwoord: el primer día (de eerste dag) maar la primera semana (de eerste week), en in het meervoud los primeros días, las primeras semanas. Meer over die regels lees je in onze blog over het bijvoeglijk naamwoord in het Spaans.

Let extra op bij primero en tercero: vóór een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord verliezen ze de laatste -o:

• el primer piso – de eerste verdieping (niet: el primero piso)
• el tercer intento – de derde poging (niet: el tercero intento)
• mi primer coche – mijn eerste auto

Bij de vrouwelijke vorm gebeurt dit niet: la primera vez, la tercera puerta. En staat het rangtelwoord ná het zelfstandig naamwoord of los, dan blijft de -o gewoon staan: el capítulo primero, Juan llegó el tercero (Juan kwam als derde).

Zo schrijf je rangtelwoorden: 1.º, 2.ª

In het Nederlands schrijf je "1e" of "1ste". Het Spaans gebruikt een klein hooggeplaatst o-tje of a-tje, afhankelijk van het geslacht, met een punt ertussen:

Je ziet deze afkortingen overal: in liften (2.º piso), op uitnodigingen (1.ª comunión) en in adressen (3.º izquierda = derde verdieping, links). Het teken º is dus geen gradenteken, maar een kleine letter o.

Rangtelwoorden gebruiken in een zin

• Vivo en el segundo piso. – Ik woon op de tweede verdieping.
• Es la primera vez que voy a España. – Het is de eerste keer dat ik naar Spanje ga.
• Terminó en cuarto lugar. – Hij/zij eindigde op de vierde plaats.
• Hoy es el quinto día de mi curso. – Vandaag is de vijfde dag van mijn cursus.
• Es su segundo matrimonio. – Het is zijn/haar tweede huwelijk.

Voor data gebruikt het Spaans meestal gewone telwoorden in plaats van rangtelwoorden: el dos de mayo, el quince de agosto. De enige uitzondering is de eerste van de maand: el primero de enero (in Spanje hoor je overigens ook el uno de enero). Meer over data lees je in onze blog over de maanden in het Spaans.

Verdiepingen: planta baja en primer piso

Verdiepingen zijn de plek waar je rangtelwoorden het vaakst nodig hebt, en hier zit een handige overeenkomst met het Nederlands. De begane grond heet la planta baja (letterlijk: de lage verdieping), en de eerste verdieping is el primer piso of la primera planta. Net als bij ons dus, en anders dan in het Amerikaans-Engels.

• ¿En qué piso vives? – Op welke verdieping woon je?
• Vivo en el tercero. – Ik woon op de derde. (hier geen verkorting: piso wordt weggelaten)
• La recepción está en la planta baja. – De receptie is op de begane grond.
• Suba a la segunda planta. – Ga naar de tweede verdieping.

In adressen schrijf je de verdieping meestal afgekort met de richting erbij: Calle Mayor 5, 3.º A of 3.º izq. (izquierda, links) en 3.º dcha. (derecha, rechts).

Koningen, pausen en eeuwen

Bij namen van koningen en pausen gebruik je tot en met tien het rangtelwoord, ook al staat er een Romeins cijfer: Felipe VI lees je als Felipe sexto, Carlos V als Carlos quinto. Boven de tien schakelt het Spaans over op het gewone telwoord: Alfonso XIII is Alfonso trece, Luis XIV is Luis catorce.

Voor eeuwen geldt hetzelfde: el siglo V (quinto), maar el siglo XXI (veintiuno). Handig om te weten als je een museum bezoekt of een documentaire kijkt.

Primero, luego, después: volgorde aangeven

Primero gebruik je ook als bijwoord voor "eerst", bijvoorbeeld als je stappen uitlegt of een recept beschrijft. Dan verandert het nooit van vorm:

• Primero, cortamos la cebolla. – Eerst snijden we de ui.
• Luego, añadimos el tomate. – Daarna voegen we de tomaat toe.
• Después, lo dejamos cocer. – Vervolgens laten we het koken.
• Por último / Finalmente, servimos. – Tot slot serveren we.

Met primero, luego, después, por último kun je elke uitleg netjes structureren. Segundo en tercero gebruik je op deze manier vooral in formelere opsommingen: Primero..., segundo..., tercero... (ten eerste, ten tweede, ten derde).

Rangtelwoorden voorbij de tiende

Vanaf "elfde" worden rangtelwoorden in het dagelijks Spaans nauwelijks nog gebruikt. Spanjaarden gebruiken dan meestal gewoon het gewone telwoord: el piso veinte, el capítulo doce. Toch zijn de officiële vormen goed om te herkennen, want je komt ze tegen in geschreven taal, bij jubilea en in de sport:

Een mooi voorbeeld waar je de officiële vorm wél hoort: el vigésimo quinto aniversario (het 25-jarig jubileum). In het gesprek van alledag zeg je gewoon 25 años.

Overzicht in één beeld

De tien rangtelwoorden met mannelijke en vrouwelijke vorm en de afkorting, in één overzicht. Handig om op te slaan:

Oefening: rangtelwoorden

Vertaal de zinnen naar het Spaans. De antwoorden staan eronder.

1. Ik woon op de derde verdieping. (piso)
2. Het is de eerste keer. (vez)
3. Hij eindigde op de tweede plaats. (lugar)
4. De vijfde dag van de cursus. (día)
5. Felipe VI is de koning van Spanje. (spreek het cijfer uit)
6. De receptie is op de begane grond.
7. Eerst snijden we de ui, daarna de tomaat.

Antwoorden:

1. Vivo en el tercer piso.
2. Es la primera vez.
3. Terminó en segundo lugar.
4. El quinto día del curso.
5. Felipe sexto es el rey de España.
6. La recepción está en la planta baja.
7. Primero cortamos la cebolla, luego el tomate.

Veelgemaakte fouten

Veelgestelde vragen over rangtelwoorden in het Spaans

Wanneer verliest primero de laatste -o?

Vóór een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord wordt primero ingekort tot primer, bijvoorbeeld el primer día. Hetzelfde gebeurt bij tercero → tercer. Bij vrouwelijke of meervoudige vormen, en als het rangtelwoord los staat, blijft het woord ongewijzigd.

Gebruikt het Spaans rangtelwoorden bij data?

Alleen bij de eerste van de maand: el primero de mayo (of el uno de mayo). Voor alle andere dagen gebruikt het Spaans gewone telwoorden, bijvoorbeeld el dos de mayo, el quince de mayo.

Hoe schrijf je rangtelwoorden afgekort in het Spaans?

Met een klein hooggeplaatst o-tje voor mannelijk en a-tje voor vrouwelijk, met een punt ervoor: 1.º (primero), 1.ª (primera), 2.º (segundo). Je ziet ze vooral bij verdiepingen en adressen, zoals 3.º izquierda.

Hoe zeg je de begane grond in het Spaans?

De begane grond is la planta baja. De eerste verdieping is el primer piso of la primera planta, net als in het Nederlands. Piso en planta betekenen allebei verdieping; piso betekent daarnaast ook appartement.

Hoe spreek je Felipe VI uit in het Spaans?

Als Felipe sexto. Bij koningen, pausen en eeuwen gebruik je tot en met tien het rangtelwoord. Vanaf elf gebruik je het gewone telwoord: Alfonso XIII is Alfonso trece en el siglo XXI is el siglo veintiuno.

Worden rangtelwoorden vanaf elf nog vaak gebruikt?

Niet echt. In het dagelijks Spaans gebruiken mensen vanaf ongeveer "elfde" meestal het gewone telwoord in plaats van de officiële rangtelwoordvorm, bijvoorbeeld el piso veinte in plaats van el piso vigésimo. In geschreven taal en bij jubilea kom je de officiële vormen wel tegen.

Spaans leren met onze cursussen

Wil je stap voor stap Spaans leren spreken met duidelijke uitleg, veel voorbeelden en persoonlijke begeleiding?

• 🟠 Beginnerscursus Spaans A1 A2
• 🟡 Spaans voor semi-gevorderden B1 B2
• 🔵 Spaans voor gevorderden C1

Meer blogs over Spaanse woordenschat

Tellen in het Spaans
Leer de getallen en hoe je eenvoudig kunt tellen in het Spaans.

De maanden in het Spaans
Leer de namen van alle maanden en de seizoenen.

De dagen van de week in het Spaans
Een overzicht van de dagen en handige ezelsbruggetjes.

Klokkijken in het Spaans
Leer eenvoudig hoe je zegt en vraagt hoe laat het is.

Bijvoeglijk naamwoord in het Spaans
Uitleg over de plek in de zin en de vorm van het bijvoeglijk naamwoord.

👉 Bekijk hier onze complete bloghub Spaans leren

Conclusie

De rangtelwoorden in het Spaans zijn goed te leren zodra je de eerste tien uit je hoofd kent. Let vooral op de verkorte vormen primer en tercer vóór mannelijke enkelvoudswoorden, onthoud dat data gewone telwoorden gebruiken en dat koningen tot en met tien een rangtelwoord krijgen. Sla het overzicht op, doe de oefening nog een keer en je hebt ze zo onder de knie. ¡Primero la práctica, luego el resto!

🇪🇸 Ga verder met onze gratis cursus Spaans, inclusief app, lesvideo's en uitgeschreven lesmateriaal met oefeningen. Helemaal gratis, geen verplichtingen.

🎁Gratis cadeautje voor jou (gratis cursus inclusief app)
Start hier de gratis cursus Spaans

Saludos,
Lusiana y Leroy ❤️